Πρώιμη Παρέμβαση

Τι είναι η Πρώιμη Παρέμβαση

 

Η πρώιμη παρέμβαση απευθύνεται σε παιδιά που βρίσκονται σε κατάσταση επικινδυνότητας (ύπαρξη στοιχείων που αυξάνουν την πιθανότητα να συμβεί κάποια διαταραχή) ή έχουν αναπτυξιακά προβλήματα (ο όρος αυτός αναφέρεται στις αποκλείσεις των ικανοτήτων των παιδιών, από τις αναμενόμενες για την ηλικία τους ικανότητες οι οποίες, επηρεάζουν την μάθηση, την συμπεριφορά, και την κοινωνικοποίησή τους). Τέτοια αναπτυξιακά προβλήματα είναι:

  • Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή (Αυτισμός, Σύνδρομο Asperger, Σύνδρομο Rett)
  • Μεικτή Εξελικτική Διαταραχή
  • Νοητική Ανωριμότητα και ήπιες νευρολογικές / ψυχοκινητικές δυσκολίες
  • Διαταραχή υπερδραστηριότητας σχετιζόμενη με νοητική καθυστέρηση και στερεότυπες κινήσεις
  • Αναπτυξιακές Διαταραχές του Λόγου και του Κινητικού Συντονισμού

Η βοήθεια που προσφέρει η ΠΠ καλύπτει την περίοδο από την στιγμή της προγεννητικής διάγνωσης μέχρι την στιγμή που το παιδί φτάνει στην ηλικία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης (6 ετών). Η πρώιμη παρέμβαση αφορά το παιδί καθώς επίσης και τους γονείς, την οικογένεια και το ευρύτερο περιβάλλον.

Στάδια, διαδικασίες της πρώιμης παρέμβασης:

  1. Εντοπισμός του προβλήματος: Η παρατήρηση των πρώιμων σημείων που αποτελούν ενδείξεις ότι η ανάπτυξη του παιδιού βρίσκεται σε επικινδυνότητα ή ότι ακολουθεί τον τυπικό ρυθμό ανάπτυξης.
  2. Καθορισμός του προβλήματος: Στη φάση αυτή εφαρμόζονται διερευνητικά κριτήρια ( screening test). Τα ευρήματα δεν συνιστούν διάγνωση αλλά καθορίζουν την διαγνωστική διαδικασία.
  3. Διάγνωση: Συνίσταται στην ανακάλυψη κάποιας αναπτυξιακής διαταραχής.
  4. Εκπαίδευση: Όλες οι δραστηριότητες που απευθύνονται στο παιδί και στο περιβάλλον του με στόχο την δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών ανάπτυξης. Τέτοιες δραστηριότητες είναι προγράμματα/βοήθεια από ειδικούς, όπως λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, ειδικοί παιδαγωγοί κ.ά. Η εκπαίδευση ανάλογα με την ηλικία μπορεί να έχει σαν πρώτο αποδέκτη το παιδί ή την οικογένεια του.
  5. Συμβουλευτική-καθοδήγηση: Στην διαδικασία αυτή η οικογένεια υποστηρίζεται ώστε να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί την δυσκολία του παιδιού. Επίσης δίνονται συμβουλές και οδηγίες σχετικά με χειρισμούς συμπεριφορών, δραστηριοτήτων, καθώς και πληροφορίες που αφορούν την ίδια την δυσκολία και την αντιμετώπισή της.

Σκοπός της πρώιμης παρέμβασης:

Η πρώιμη παρέμβαση, η οποία αφορά μια ομάδα υπηρεσιών , επικεντρώνεται στο να βοηθήσει τα μωρά και τα νήπια να μάθουν βασικές και νέες δεξιότητες, οι οποίες τυπικά αναπτύσσονται κατά την διάρκεια των 3 πρώτων χρόνων ζωής. Τέτοιες δεξιότητες μπορεί να είναι κινητικές (πιάσιμο, ρολλάρισμα, μπουσούλημα, περπάτημα), γνωστικές (σκέψη, μάθηση, επίλυση προβλημάτων), επικοινωνιακές (ομιλία, κατανόηση), κοινωνικο/συναισθηματικές (παιχνίδια, αίσθημα ασφάλειας και χαράς), αυτό-φροντίδας (σίτιση, ένδυση/απόδυση)

Γιατί έχει σημασία η παρέμβαση να είναι πρώιμη;

Το πρώτο πράγμα που θα μπορούσε να πει κανείς είναι πως τόσο ο ρυθμός μάθησης του ανθρώπου όσο και η ταχύτητα της ανάπτυξής του βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους στα προσχολικά του χρόνια, σύμφωνα με τα πορίσματα επιστημονικών ερευνών. Επιστημονικές μελέτες οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι μόνο με πρώιμη αναγνώριση και κατάλληλα δομημένο πρόγραμμα καταφέρνουν τα παιδιά να αναπτύξουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους.

Σε ποιο βαθμό η πρώιμη παρέμβαση εμπλέκει τους γονείς;

Το γεγονός ότι το παιδί περνάει το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στο σπίτι με την οικογένεια καθιστά αναγκαία μια συνολική προσέγγιση της κατάστασης, με το θεραπευτικό πρόγραμμα να μη «χτίζεται» αποκλειστικά γύρω από το παιδί αλλά να «εμπλέκει» και τους γονείς του. Σ’ εκείνους είναι που δίνεται πρωταρχικός ρόλος, επειδή μόνο έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες επιτυχίας της θεραπείας. Έτσι, στα πλαίσια του προγράμματος παρέχεται στους γονείς των παιδιών συμβουλευτική και εκπαίδευση ως προς τις μαθησιακές, συμπεριφορικές και άλλες δυσκολίες των παιδιών τους και δίνονται οι απαραίτητες επιστημονικές συμβουλές ως προς τις μεθόδους διαχείρισης της καθημερινότητας των παιδιών με στόχο τη καλύτερη μάθηση και ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους. Στην πραγματικότητα, δηλαδή, «εκπαιδεύονται» και στη συνέχεια η εκπαίδευση επεκτείνεται και στο σχολικό πλαίσιο.

 

Εν κατακλείδι, ΟΣΟ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ, διαγνώσουμε στα παιδιά προβλήματα αναπτυξιακής καθυστέρησης, ΤΟΣΟ ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ, μπορούμε να τα βοηθήσουμε να το αντιμετωπίσουν.

Εάν πιστεύετε πως το παιδί σας δεν αναπτύσσεται με τον ίδιο ρυθμό και τρόπο σε σχέση με άλλα παιδιά παρόμοιας χρονολογικής ηλικίας, είναι συνήθως καλή ιδέα να επισκεφθείτε έναν αναπτυξιολόγο ή και να έρθετε σε επαφή με υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης έτσι ώστε να γίνει πλήρης αξιολόγηση του παιδιού.

 

 Χριστίνα Σέμα, Λογοθεραπεύτρια, Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Pecs